Đau thượng vị là đau ở đâu? Nguyên nhân và cách điều trị

đau thượng vị

Đau thượng vị không chỉ liên quan đến tiêu hóa mà còn báo hiệu nhiều bệnh lý nguy hiểm tiềm ẩn. Vì thế, chúng ta cần trang bị kiến thức, hiểu đau vùng thượng vị là gì, triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị. Nhờ đó, chúng ta sẽ chủ động hơn trong phòng và trị đau vùng thượng vị tốt hơn.

Thượng vị là vùng nào?

Thượng vị là khu vực vùng bụng, nằm trên rốn, giữa 2 bên xương sườn và dưới mũi xương ức. Nơi đây tập trung nhiều bộ phận quan trọng của cơ thể như: dạ dày, ruột thừa, tuyến mật, tuyến tụy, gan,… Chính vì vậy, những cơn đau xuất hiện tại thượng vị có thể liên quan đến nhiều bệnh lý khác nhau, nhất là các bệnh về tiêu hóa.

Thượng vị là khu vực nằm trên rốn, giữa 2 bên xương sườn và dưới mũi xương ức

Thượng vị là khu vực nằm trên rốn, giữa 2 bên xương sườn và dưới mũi xương ức

Đau thượng vị là bệnh gì?

Thi thoảng do ăn nhanh, nằm ngay sau khi ăn hoặc tiêu hóa kém sẽ gây nên các cơn co thắt dạ dày. Đây là nguyên nhân phổ biến dẫn đến đau bụng vùng thượng vị. Tuy nhiên, nếu cơn đau xuất hiện thường xuyên thì sẽ báo hiệu nhiều tình bệnh lý liên quan khác.

  • Viêm dạ dàylà một bệnh lý có biểu hiện viêm ở niêm mạc dạ dày. Đây là kết quả của việc uống rượu, sử dụng quá nhiều thuốc chống viêm không steroid, nhiễm trùng, chấn thương, căng thẳng. Việc này gây ra những cơn đau dữ dội ở vùng thượng vị. Nó thường đi kèm với các triệu chứng như giảm cân không kiểm soát, buồn nôn.
  • Viêm dạ dày ruột: đây là một tình trạng bệnh lý viêm nhiễm của dạ dày và ruột. Các triệu chứng mà người bệnh sẽ gặp phải cùng với đau vùng thượng vị là: đau tức vùng bụng, sốt, nôn mửa liên tục, đi tiêu dữ dội,…
  • Viêm tuyến tuỵ: có thể ảnh hưởng đến vùng thượng vị là viêm tuyến tụy. Tình trạng này là do uống quá nhiều rượu, do sỏi mật hoặc các enzym tiêu hóa hoạt động quá mức.
  • Viêm phúc mạc: là mô lót thành trong của bụng xuất hiện triệu chứng viêm. Các mô lót này bao phủ các cơ quan trong ổ bụng, bao gồm cả các cấu trúc bên trong vùng thượng vị nên sẽ gây các cơn đau, co thắt vùng này.
  • Thoát vị: một số tình trạng thoát vị cũng gây nên ảnh hưỏng cho vùng thượng vị khiến ngưòi bệnh bị đau thưòng xuyên.
  • Ung thư: một số bệnh ung thư có thể ảnh hưởng đến vùng thượng vị như: ung thư dạ dày, tuyến tụy và ung thư gan. Ngoài cơn đau người bệnh còn sụt cân không chủ ý.
  • Trào ngược dạ dày thực quản (GERD): là bệnh lý gây cảm giác nóng rát phía sau vùng xương ức. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là thức ăn từ dạ dày trào ngược lên thực quản. Nếu đau vùng thượng vị do GERD thì người bệnh thấy đau hơn khi cúi, khom lưng hoặc nằm.
  • Chức năng gan: khi mắc viêm gan cũng có thể gây ra đau thượng vị. Cơn đau vùng thượng vị sẽ đi kèm với vàng da, vàng mắt,..
  • Không dung nạp lactose: những người không dung nạp lactose gặp khó khăn trong việc phân hủy lactose có trong sữa và các sản phẩm từ sữa nên có thể gây cơn đau vùng thưọng vị.
  • Sỏi mậtsỏi trong túi mật cũng có thể gây đau vùng thượng vị do tắc nghẽn đường ống dẫn mật hoặc viêm túi mật.
  • Ngoài ra, đau thượng vị còn báo hiệu nhiều căn bệnh khác như: viêm loét hoành tá tràng,..
Đau thượng vị có liên quan đến nhiều bệnh lý khác

Đau thượng vị có liên quan đến nhiều bệnh lý khác

Triệu chứng đau thượng vị

Đau vùng thượng vị sẽ có những biểu hiện khác nhau tùy vào nguyên nhân gây bệnh. Một số triệu chứng được xem là điển hình của chứng đau thượng vị phải kể đến như:

  • Nóng rát, cảm thấy vùng bụng châm chích.
  • Đau âm ỉ hoặc đau từng cơn dữ dội, có thể lặp đi lặp lại.
  • Đầy bụng, khó tiêu hoặc thấy khó nuốt.
  • Buồn nôn, nôn mửa, và chán ăn.
  • Hơi thở khó khăn, nặng nề.
  • Xuất hiện các cơn đau nhói có thể kéo dài vài phút hoặc vài giờ sau khi ăn.

Nguyên nhân đau vùng thượng vị

Có rất nhiều nguyên nhân ảnh hưởng đến chứng đau thượng vị. Trong đó bao gồm các tác nhân không phải bệnh lý như: ăn quá no, có thai,… và những nguyên nhân đến từ các bệnh lý tiêu hóa, gan, mật.

Ăn uống không lành mạnh là nguyên nhân dẫn đến đau thượng vị

Ăn uống không lành mạnh là nguyên nhân dẫn đến đau thượng vị

Viêm dạ dày

Tình trạng viêm nhiễm mạn tính ở dạ dày xảy ra chủ yếu do lạm dụng thuốc giảm đau, thuốc kháng viêm, căng thẳng hoặc stress kéo dài. Ngoài ra, chế độ ăn uống và sinh hoạt không lành mạnh cũng là nguyên nhân gây viêm dạ dày. Vi khuẩn HP cũng làm cho niêm mạc dạ dày mất khả năng chống axit và gây ra đau vùng thượng vị.

Viêm dạ dày mạn tính gây đau thượng vị thường diễn ra vào buổi đêm hoặc khi đói. Cơn đau âm ỉ, kéo dài, từng cơn, khó chịu, nóng rát,… kèm theo các triệu chứng ợ hơi, buồn nôn, ngủ kém, đại tiện phân đen,…

Viêm thực quản, hội chứng trào ngược dạ dày thực quản

Axit từ dạ dày lên thực quản gây dị ứng, nhiễm trùng hoặc kích ứng mãn tính từ thuốc là những nguyên nhân dẫn đến niêm mạc thực quản bị viêm. Lúc này sẽ xuất hiện các cơn đau tại vùng thượng vị.

Khó tiêu

Khi ăn quá no, nhai không kỹ sẽ khiến việc tiêu hóa thức ăn kém. Dạ dày buộc phải co bóp nhiều hơn, tăng tiết dịch axit để chuyển hóa thực phẩm. Đây là nguyên nhân gây đau thượng vị kèm các cơn nóng rát, ợ hơi,…

Sỏi túi mật

Các vấn đề với túi mật cũng dẫn đến đau vùng thượng vị. Sỏi mật có thể làm tắc nghẽn đường ống dẫn mật hoặc viêm túi mật, gây căng tức vùng thượng vị.

Sỏi mật cũng là nguyên nhân dẫn đến đau vùng thượng vị

Sỏi mật cũng là nguyên nhân dẫn đến đau vùng thượng vị

Viêm tụy cấp

Viêm tụy gây nên những cơn đau thượng vị và lan hẳn ra sau lưng. Người bệnh thường thấy đau kèm nôn mửa, chỉ khi ngồi chúi về phía trước sẽ đỡ hơn. Người bệnh đau vùng thượng vị do viêm tụy còn có thêm triệu chứng vàng da, tim đập nhanh, bụng cứng, đau, da quanh rốn và hai bên mạn sườn đổi màu.

Bệnh lý tim mạch

Bệnh lý tim mạch không chỉ gây các cơn co thắt ngực, thở nặng điển hình mà còn có thể gây đau thượng vị. Dù không phổ biến nhưng cơn đau vùng thượng vị do nhồi máu cơ tim thường đi kèm với cảm giác nóng rát hoặc bóp nghẹt, có thể gây buồn nôn, đổ mồ hôi lạnh hoặc khó thở.

Điều trị đau thượng vị

Tùy thuộc vào nguyên nhân gây ra chứng đau vùng thượng vị mà chúng ta sẽ có cách điều trị tương ứng. Trong trường hợp cơn đau đến và tự khỏi trong vài giờ, không có các triệu chứng khác kèm theo thì không cần điều trị. Bạn chỉ cần theo dõi tình trạng và bổ sung thêm các thực phẩm, nước uống hỗ trợ làm giảm đau vùng thượng vị.

Trong trường hợp nếu có các triệu chứng khác kèm theo đau vùng thượng vị thì cần phải đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán và kiểm tra. Bởi lúc này, đau thượng vị có thể là dấu hiệu cho thấy các bộ phận khác đang gặp các vấn đề nghiêm trọng.

Lúc này, bác sĩ sẽ căn cứ vào nguyên nhân bệnh và mức độ để đưa ra chỉ định như:

  • Dùng thuốc điều trị đau vùng thượng vị: một số loại thuốc dùng để trung hòa axit dạ dày, thuốc ức chế bơm proton (PPI) làm giảm tiết acid dạ dày,…
  • Trường hợp đau thượng vị do có nhiễm trùng, bác sĩ sẽ chỉ định dùng thuốc kháng sinh: Ciprofloxacin, Ofloxacin hoặc Imidazol. Thuốc làm tan sỏi mật như axit ursodeoxycholic, thuốc giảm đau và thuốc chống nôn cũng được kê đơn để giảm bớt sự khó chịu và đau đớn.
  • Ngoài ra, trường hợp mắc bệnh tiêu hóa do hệ quả của thói quen ăn uống, bác sĩ sẽ tư vấn người bệnh thay đổi lối sống như giảm tiêu thụ thực phẩm nhiều chất béo hoặc thịt đỏ, tránh uống rượu, đồ uống có nhiều ga và thức ăn cay. Thay vào đó, người bệnh nên uống nhiều nước, chọn những thực phẩm không gây kích ứng dạ dày, kiểm soát stress,…
Để điều trị đau thượng vị, chúng ta cần thay đổi chế độ ăn và sinh hoạt khoa học

Để điều trị đau thượng vị, chúng ta cần thay đổi chế độ ăn và sinh hoạt khoa học

Khi nào thì gặp bác sĩ?

Trong những trường hợp đau vùng thượng vị kèm các biểu hiện sau thì bạn không nên chủ quan mà cần đến gặp ngay bác sĩ:

  • Cơn đau dạ dày trở nên nặng hơn, hoặc di chuyển đến bụng dưới phía bên phải.
  • Xuất hiện đau ngực, cơn đau lan ra vùng ngực, lưng, cổ, vai và lan xuống cánh tay.
  • Nôn ói liên tục, chán ăn, khó nuốt.
  • Người mất nước dù không đi tiểu, đi tiêu ngoài, vùng mắt trũng còn da thì khô ráp.
  • Đi tiêu ra phân đen, có lẫn máu trong phân.
  • Khó thở, chóng mặt, suy nhược và thậm chí ngất xỉu.
  • Đau bụng, xuất hiện cơn sốt trên 38 độ C.
  • Phần bụng bị chướng, căng.

Cách phòng tránh bị đau thượng vị

Đau thượng vị xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Nhưng hầu hết đều có liên quan đến lối sống và cách ăn uống. Do đó, chúng ta có thể chủ động ngăn ngừa đau vùng thượng vị bằng cách:

  • Có chế độ dinh dưỡng phù hợp: lựa chọn những thực phẩm không gây kích ứng, làm trầm trọng thêm các triệu chứng viêm dạ dày, không ăn thực phẩm cay nóng, giàu axit.
  • Hạn chế cách chế biến nhiều dầu mỡ, đồ chiên rán hay thức ăn nhiều gia vị.
  • Hạn chế thực phẩm có hàm lượng axit cao như cà chua, trái cây họ cam quýt sẽ gây kích ứng dạ dày
  • Tập thói quen ăn chậm, nhai kỹ và không nằm ngay sau khi ăn.
  • Chia nhỏ bữa ăn, không ăn trước ngủ ít nhất là 2 đến 3 giờ đồng hồ.
  • Hạn chế rượu bia, chất cồn có thể gây kích ứng dạ dày
  • Không nên sử dụng caffeine, thuốc lá vì có thể làm bệnh dạ dày và đau thượng vị nặng thêm
  • Tăng cường chất xơ, rau xanh, trái cây tươi bằng cách ăn salad, nước ép,…
  • Uống đủ nước và giữ ấm vùng bụng thường xuyên.
  • Cố gắng vận động: thể dục thể thao phù hợp, ít nhất 30 phút mỗi ngày.
  • Thăm khám sức khỏe định kỳ: cứ 6 tháng/lần giúp tầm soát, phát hiện và điều trị bệnh lý kịp thời.
Ăn uống điều độ, hạn chế thực phẩm tính axit là cách phòng tránh đau thượng vị 

Ăn uống điều độ, hạn chế thực phẩm tính axit là cách phòng tránh đau thượng vị

Các thắc mắc thường gặp về đau vùng thượng vị

Ngoài các kiến thức chung về nguyên nhân, dấu hiệu đau vùng thượng vị, Ocany sẽ giải đáp thêm cho bạn những thắc mắc thường gặp về bệnh lý này.

Đau thượng vị có nguy hiểm không?

Thông thường, đau thượng vị ngắn hạn, mức độ nhẹ và chỉ do ăn no, ăn nhanh, đau dạ dày thì không quá nguy hiểm. Người bệnh chỉ cần tìm ra nguyên nhân và thay đổi thói quen ăn uống.

Nhưng nếu đau vùng thượng vị kéo dài dai dẳng, kèm theo các triệu chứng bất thường thì có thể là dấu hiệu cảnh báo của một bệnh lý nguy hiểm nào đó. Trong trường hợp này, bạn cần được thăm khám, chẩn đoán và điều trị bệnh càng sớm càng tốt. Nếu bạn bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo thì bệnh có thể diễn tiến xấu và gây nhiều hệ lụy nguy hiểm đến tính mạng.

Nên làm gì khi bị đau vùng thượng vị?

Tuy đau vùng thượng vị là bệnh lý ngày càng phổ biến nhưng không phải ai cũng biết cách ứng phó phù hợp. Mọi người thường chọn cách chịu đựng hoặc uống thuốc cầm cự cho qua. Dưới đây là những cách xử trí khi gặp cơn đau thượng vị.

Túi chườm nóng

Hơi ấm từ túi chườm có thể làm giảm cơn co thắt ở dạ dày và bớt đau vùng thượng vị. Bạn có thể sử dụng nước ấm, muối hay gạo rang.

Tránh nằm thẳng

Khi đau thượng vị, bạn có thể nằm nghiêng để tránh gây áp lực lên vùng bụng. Cách nằm này sẽ giúp bạn giảm bớt sự khó chịu.

Uống đủ nước

Uống đủ nước cũng là một cách giảm tải cơn đau cho vùng thượng vị. Bạn có thể dùng nước ấm hoặc nước trà, trà gừng, trà thảo mộc. Ngoài ra, bạn có thể bổ sung các dòng nước ion, nước ion kiềm. Vì loại nước này có khả năng bù nước bù khoáng nhanh, độ pH cao giúp trung hòa axit rất tốt. Điều này sẽ giúp bạn đẩy lùi các cơn đau thượng vị dạ dày.

Nước ion kiềm Ocany có độ PH lên đến 9.5 giúp trung hòa axit dạ dày

Nước ion kiềm Ocany có độ PH lên đến 9.5 giúp trung hòa axit dạ dày

Dùng cây bạc hà

Giống như trà xanh, lá bạc hà hoặc trà bạc hà mang lại rất nhiều lợi ích về sức khoẻ như: giảm đau dạ dày, trợ tiêu. Lá bạc hà còn chứa các chất chống oxy hóa, giúp đào thải các chất độc ra khỏi cơ thể và hỗ trợ tiêu hóa rất tốt.

Dùng quế

Lá quế ngoài là gia vị còn là dược phẩm tự nhiên có ích cho việc giảm đau thượng vị dạ dày. Bạn chỉ cần đun lá quế 10 phút với nước thêm chút mật ong để uống như trà sẽ rất có lợi cho chứng viêm đau dạ dày thượng vị.

Đau thượng vị kiêng ăn gì?

Để tránh đau thượng vị, bạn cần tránh ăn một số loại thực phẩm có thể làm trầm trọng thêm bệnh trạng như:

  • Thực phẩm khó tiêu, nhiều dầu mỡ, chiên rán sẽ làm tăng tiết axit dạ dày như: thịt nguội, xúc xích, lạp xưởng…
  • Tránh dùng nhiều gia vị chua cay như tiêu, ớt, tỏi,…trong nấu ăn.
  • Hạn chế ăn trái cây họ cam quýt, xoài, me…
  • Tránh rượu bia, chất kích thích như caffeine, thuốc lá… sẽ làm vết thương lâu lành hơn.
Người bị đau thượng vị không nên sử dụng rượu bia, thuốc lá

Người bị đau thượng vị không nên sử dụng rượu bia, thuốc lá

Đau vùng thượng vị nên ăn gì?

Bên cạnh các thực phẩm nên kiêng, bạn có thể sử dụng các loại thực phẩm hỗ trợ cho dạ dày như:

  • Nên ăn các thức ăn mềm, lỏng khi đang đau vùng thượng vị như: cháo, súp, cơm mềm, trứng, sữa…
  • Uống nước bột sắn dây, nước mía, sinh tố trái cây tươi và nhất là bổ sung nước ion kiềm.
  • Tăng cường rau củ, trái cây, các loại đậu như: bắp cải, khoai tây, bí đao, xà lách, súp lơ, cà rốt, bí xanh, rau má, mộc nhĩ…vì đây là những thực phẩm có lợi cho tiêu hóa, trung hòa axit.

Đau vùng thượng vị có phải là một trường hợp khẩn cấp?

Đau thượng vị âm ỉ và có thể tự hết. Nhưng nếu liên quan đến một vài bệnh lý nguy hiểm như: viêm tuyến tụy, sỏi mật, tim mạch và kèm các triệu chứng nôn mửa, tiêu chảy kéo dài thì được tính là trường hợp khẩn cấp. Lúc này người bệnh cần được xử lý chuyên môn tại các cơ sở y tế.

Đau thượng vị kèm nôn mửa, đi ngoài phân lẫn máu là tình trạng khẩn cấp cần xử lý kịp thời

Đau thượng vị kèm nôn mửa, đi ngoài phân lẫn máu là tình trạng khẩn cấp cần xử lý kịp thời

Kết luận

Như vậy, đau thượng vị là bệnh lý ở vùng bụng có liên quan đến nhiều bộ phận khác mà bạn không nên chủ quan. Bạn nên tạo lối sống lành mạnh và ăn uống khoa học để chủ động phòng ngừa đau thượng vị. Hãy bắt đầu từ việc ăn đúng bữa, bổ sung rau xanh và uống nước ion kiềm để nuôi dưỡng dạ dày và hệ tiêu hóa khỏe mạnh, giúp giảm thiểu tình trạng đau vùng thượng vị nhé.

Xem thêm:

Vì sao bạn nên uống nước Ocany hàng ngày?
  • Trung hòa axit trong dạ dày
  • Giảm lưu trữ mỡ
  • Trẻ hóa da
  • Tăng cường sức đề kháng
Các Bài viết liên quan
Điều Tuyệt Vời Ocany Dành Cho Bạn
AN TOÀN

An toàn tuyệt đối

Nước ion kiềm Ocany đáp ứng tất cả tiêu chuẩn chất lượng theo quy định.

SỨC KHỎE

TỐT CHO SỨC KHỎE

Bạn sẽ khỏe đẹp hơn với những công dụng tuyệt vời mà Ocany mang đến.

THỜI GIAN

TIẾT KIỆM THỜI GIAN

Bạn có thể mua nước ion kiềm Ocany nhanh chóng chỉ với một cú nhấp chuột.

TIỆN DỤNG

TIỆN DỤNG MỌI LÚC

Bạn dễ dàng mang Ocany theo bất cứ đâu và mở nắp uống bất cứ khi nào.

Ocany cho ngày dài năng lượng

Hoạt động thể thao

Ocany cung cấp nhiều vi khoáng thiết yếu qua đó giúp bạn duy trì các hoạt động thể chất bền lâu.

Pha chế thức uống

Cụm phân tử nước siêu nhỏ của Ocany chiết xuất tối đa các chất trong quá trình pha chế.

Sử dụng hàng ngày

Bổ sung nước Ocany hàng ngày giúp cơ thể bạn luôn ở trạng thái tràn đầy năng lượng.

Chế biến món ăn

Cảm nhận sự ngon lành khó cưỡng từ các món ăn khi được nấu cùng nước Ocany.

StoreLocation
Tìm cửa hàng gần bạn
chat
Liên hệ Ocany
Shopping cart

Sign in

No account yet?

Facebook Instagram linkedin TikTok
Start typing to see posts you are looking for.